Het verhaal van de verdwenen Iraanse wetenschapper Sjahram Amiri heeft gisteren een bizarre wending genomen. De nucleair onderzoeker dook op in de Pakistaanse ambassade in Washington, nadat hij ruim een jaar spoorloos was. In een telefonisch interview met de Iraanse staats-tv stelde Amiri ontvoerd te zijn door de Amerikanen. „Mijn kidnapping was een schandelijke daad van Amerika. Ik leefde de afgelopen veertien maanden onder enorme psychologische druk en stond onder bewaking van bewapende agenten.”

De Amerikanen ontkenden ten stelligste: „Hij is in de Verenigde Staten op vrijwillige basis en is natuurlijk ook weer vrij om te gaan”, aldus een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken. Amiri zou alleen nog wachten op toestemming om via een derde land terug te kunnen keren naar huis. Ook minister van buitenlandse zaken Clinton liet gisteren weten dat de Iraniër vrij was te vertrekken.

Het is niet de eerste keer dat Amiri onderwerp is van een Iraans-Amerikaanse woordenstrijd. De mysterieuze zaak begon ruim een jaar geleden in Saoedi-Arabië, toen Amiri van de ene op de andere dag verdween terwijl hij op bedevaart was naar Mekka. Al snel beweerde Teheran dat de wetenschapper – verbonden aan de Iraanse Atoomenergie Organisatie – ontvoerd was door de Amerikanen, in samenwerking met de Saoediërs. Ze zouden hem nucleaire geheimen willen ontfutselen. Washington ontkende. Begin dit jaar doken in de Amerikaanse media juist berichten op dat Amiri zou zijn overgelopen.

De zaak werd afgelopen maand opnieuw opgerakeld toen op Youtube liefst drie video’s opdoken met Amiri – of iemand die sterk op hem leek – in de hoofdrol. In tape 1 beweerde hij ontvoerd en mishandeld te zijn door de Amerikanen, in tape 2 stelde hij in vrijheid te leven en te studeren, in filmpje 3 bleek hij juist weer ’ontsnapt’ aan Amerikaanse veiligheidsagenten.

Ook nu blijven er veel onduidelijkheden. Hoe kwam Amiri bijvoorbeeld in de Pakistaanse ambassade terecht? Volgens Iraanse media is hij maandagavond afgeleverd door Amerikaanse militairen. De VS ontkennen dit, maar een anonieme Pakistaanse diplomaat bevestigt het verhaal. De Pakistaanse ambassade huisvest een Iraanse afdeling, omdat dat land en de VS officieel geen betrekkingen onderhouden.

Hoe dan ook lijken de huidige ontwikkelingen de Iraanse lezing van de afgelopen veertien maanden te bevestigen, meer dan de versie van de Amerikanen. Tegelijkertijd valt niet uit te sluiten dat Amiri via Iraanse chantage tot terugkeer is bewogen. En ook niet dat deze laatste ontwikkelingen de opmaat vormen voor een uitruil van meer ’spionnen’. Iran houdt al tijden drie jonge Amerikanen vast die tijdens een wandeling in Noord-Irak per ongeluk de grens met Iran zouden zijn overgelopen.