De sluiting van een belangrijke Amerikaanse legerbasis in Kirgizië kan verstrekkende gevolgen hebben voor de bevoorrading van Amerikaanse en NAVO-troepen in Afghanistan.

De Kirgizische president Bakijev maakte het besluit bekend na een ontmoeting met zijn Russische collega Medvedev, waarin deze miljardensteun aan de voormalige Sovjet-republiek beloofde. Rusland stoort zich hevig aan de aanwezigheid van een Amerikaanse basis in een zijn vroegere republieken.

Na goedkeuring door het Kirgizische parlement hebben de Amerikanen een half jaar de tijd om de basis vlakbij de hoofdstad Bisjkek te ontruimen.

Het besluit komt op een gevoelig moment. Al maandenlang voeren talibanstrijders in het grensgebied tussen Afghanistan en Pakistan aanvallen uit op de belangrijkste aanvoerroute voor het troepencontingent in Afghanistan via de Khyberpas. Dinsdag slaagden ze er in een brug op te blazen, waardoor de bevoorrading tijdelijk is gestagneerd. De kwetsbaarheid van de aanvoerlijnen is daarmee pijnlijk duidelijk aangetoond, juist nu Afghanistan zich opmaakt voor de komst van meer Amerikaanse troepen.

De NAVO en de Verenigde Staten zijn al geruime tijd op zoek naar veiligere alternatieven, zoals een spoorwegverbinding van Europa naar Afghanistan via Rusland en Centraal-Azië. Met de meeste landen op die route zijn principe-overeenkomsten bereikt over de doorvoer van ‘niet-dodelijk’ materieel. Cruciaal is de medewerking van Oezbekistan, dat grenst aan Afghanistan. Na felle internationale kritiek op een bloedig optreden van Oezbeekse troepen tegen demonstranten in 2005 eiste Oezbekistan de sluiting van een Amerikaanse basis en keerde het land zich af van het westen.

Nu is opnieuw sprake van een toenadering. De mogelijke sluiting van de basis in Bisjkek is een onverwachte streep door de rekening van de Amerikanen. Rusland belooft het noodlijdende Kirgizië economische steun ter waarde van 150 miljoen dollar, kwijtschelding van schulden, voordelige leningen en omvangrijke investeringen. Het was een aanbod dat Bakijev niet kon weigeren.